Is de AI-verordening versoepeld?

Dat is het korte antwoord. Hieronder staat wat er precies is gebeurd, zodat u zelf kunt zien in welke categorie u valt.

Wat er is veranderd, en wanneer

Op 8 juli 2026 namen het Europees Parlement en de Raad een wijzigingswet aan: Verordening (EU) 2026/1744, de „Digitale omnibus inzake AI”. Die is gepubliceerd op 24 juli 2026 en geldt sinds 27 juli 2026.

De AI-verordening is dus niet ingetrokken en niet in zijn geheel uitgesteld. Er is aan gesleuteld.

Wat is uitgesteld

De zware eisen voor AI-systemen met een hoog risico — risicobeheer, datakwaliteit, technische documentatie, menselijk toezicht, conformiteitsbeoordeling. Die zijn verschoven naar:

• 2 december 2027 voor de systemen uit bijlage III. Dat zijn de toepassingen die over mensen gaan: personeelsselectie, toegang tot onderwijs, kredietbeoordeling, verzekeringen, bepaalde overheidsbesluiten, biometrie.
• 2 augustus 2028 voor hoog-risico AI die in een product zit dat al onder Europese productwetgeving valt: machines, medische hulpmiddelen, liften, speelgoed.

De reden die de wetgever zelf noemt: de technische normen waarmee bedrijven hadden moeten aantonen dat ze voldeden, waren er nog niet, en de nationale toezichthouders waren nog niet ingericht.

Let op wat hier níet bij staat. Dit uitstel gaat uitsluitend over hoog-risicosystemen. Al het andere loopt op het oude schema.

Wat niet is uitgesteld

AI-geletterdheid. Artikel 4 is wel herschreven en afgezwakt, maar geldt onveranderd sinds 2 februari 2025. U moet maatregelen nemen zodat de mensen die met AI werken begrijpen wat het systeem doet — en u hoeft geen kennisniveau te garanderen. Daar is niets aan uitgesteld en er komt geen ingroeiperiode.

Lees hier wat artikel 4 precies van u vraagt

De transparantieverplichtingen. Artikel 50 geldt sinds 2 augustus 2026: een chatbot moet melden dat hij een chatbot is, en AI-gegenereerde inhoud moet herkenbaar zijn. Dit is de verplichting die gewone organisaties nu al raakt, en waar wél een boete op staat.

Wie een systeem al vóór 2 augustus 2026 op de markt had dat teksten, beelden, audio of video genereert, krijgt voor de markeringsplicht uitstel tot 2 december 2026.

De verboden praktijken. Die gelden sinds 2 februari 2025.

Wat strenger is geworden

Aan de lijst met verboden AI-praktijken zijn er twee bijgekomen, allebei per 2 december 2026:

• AI die iemand zonder toestemming „uitkleedt” of in expliciet seksuele beelden plaatst
• AI die materiaal van seksueel misbruik van kinderen genereert of manipuleert

Deze verboden gelden niet alleen voor wie zulke software maakt, maar ook voor wie gewone AI hiervoor misbruikt. Voor een normaal bedrijf verandert er niets aan de dagelijkse praktijk, maar het is wel iets om in uw AI-beleid te benoemen.

Wat eenvoudiger is geworden

• Het vereenvoudigde kwaliteitsbeheersysteem gold alleen voor micro-ondernemingen en geldt nu voor alle mkb-bedrijven, inclusief start-ups.
• De term veiligheidscomponent is versmald. AI die er alleen is voor gebruikersgemak, prestatie-optimalisatie, efficiëntie van dienstverlening, automatisering of niet-veiligheidsgerelateerde kwaliteitscontrole is géén veiligheidscomponent — en wordt daardoor niet zomaar hoog risico. Maar AI waarvan het falen de gezondheid of veiligheid in gevaar brengt, is dat wél.
• Er is een nieuwe categorie: de kleine midcaponderneming, groter dan mkb maar kleiner dan een concern, met eigen steunmaatregelen en een plafond op boetes.

Speciaal voor overheden

Gebruikt uw organisatie al een hoog-risicosysteem? Dan geldt er een lange overgangstermijn. Artikel 111, lid 2 bepaalt dat aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van hoog-risicosystemen die bedoeld zijn om door overheidsinstanties te worden gebruikt, uiterlijk op 2 augustus 2030 aan de eisen moeten voldoen.

Dat klinkt ruim, en dat is het ook. Maar het geldt voor wat er nu al staat. Koopt u iets nieuws in, dan gelden de gewone datums — en een aanbesteding die vandaag wordt voorbereid, publiceert vrijwel zeker ná 2 december 2027.

En dat nieuws over soepelere privacyregels voor AI?

Daar gaat het over iets anders, en dat onderscheid sneuvelt meestal in de kop.

Het gaat om een voorstel om het makkelijker te maken persoonsgegevens te gebruiken voor het trainen van AI-modellen: niet op basis van toestemming vooraf, maar op basis van een gerechtvaardigd belang. Dat raakt bedrijven die AI bouwen. Gebruikt u AI alleen, dan verandert er voor u niets.

En het is nog geen wet. Op het moment van schrijven moest het Europees Parlement zich er nog over uitspreken.

Wat betekent dit voor u?

Als u AI gebruikt maar niet bouwt, komt het hierop neer:

1. Artikel 4 geldt al — zorg dat uw mensen weten wat een systeem doet, wat het niet kan en waar het mis kan gaan, en leg vast dat u dat hebt gedaan.
2. Artikel 50 geldt al — meldt uw chatbot dat hij een chatbot is, en is AI-gegenereerde inhoud herkenbaar?
3. Hoog risico is uitgesteld, niet afgeschaft — en als u iets inkoopt dat daar straks onder valt, is het moment om daar iets over af te spreken nú, niet in 2027.

„De AI Act is uitgesteld” is dus net niet waar. Uitgesteld is het deel dat de meeste organisaties nog niet raakt.

Waar vind ik de wetteksten?

Verordening (EU) 2024/1689, geconsolideerde versie — lees altijd de geconsolideerde versie; de oorspronkelijke tekst uit 2024 circuleert nog volop.

Verordening (EU) 2026/1744, de Digitale omnibus inzake AI

Zelf kijken waar u staat?

Doe de gratis AI Act-zelftest — een paar minuten, en u ziet welke verplichtingen voor u gelden.

Liever meteen alles geregeld? AI Act Basis levert uw AI-register, uw beleid en de training met certificaat, voor een vaste prijs.

Zie ook: Is AI-geletterdheid verplicht? en Moet ik de AI-verordening in mijn aanbesteding opnemen? · Wat als een medewerker iets verkeerds uit AI overneemt?

Deze pagina is opgesteld op basis van de geconsolideerde tekst van Verordening (EU) 2024/1689, versie 27 juli 2026, en Verordening (EU) 2026/1744, beide zoals gepubliceerd op EUR-Lex. Laatst nagekeken op 2 november 2026.