De omgevingsmanager brengt de belangen van het project en die van de omgevingspartijen in kaart. Het is zijn/haar taak om door te luisteren en rekening te houden met ieders wensen en belangen, creatieve oplossingen en consensus te bereiken. Idealiter streeft hij/zij naar een situatie waarbij alle betrokken partijen voordeel hebben bij de gekozen oplossing. De omgevingsmanager is ook adviseur van de projectmanager en zorgt voor de omgevingsinformatie op basis waarvan de project- en programmamanager kunnen beslissen.

De omgevingsmanager houdt zich primair bezig met het goed op elkaar afstemmen van de belangen vanuit de omgeving. (andere overheden, bewoners, etc.) Hij houdt daarbij steeds het overzicht en de regie. De omgevingsmanager werkt samen met de overige leden van het IPM team, waarmee hij zijn werkzaamheden afstemt.

Activiteiten Omgevingsmanager:

• Aanspreekpunt voor alle omgevingszaken tijdens de realisatiefase;
• Het uitvoeren van omgevingsanalyses (issues, stakeholders, mijlpalen, standpunten, belangen)
• Relatiemanagement tussen stakeholders en het stimuleren van samenwerking;
• Het verduidelijken van de visie van het project/opdrachtgever inzake uitvoering van het project;
• Assisteert de manager projectbeheersing bij het uitvoeren van zijn/haar taak en zorgt daarin voor het aanvullen van de beheer aspecten m.b.t. de omgevingsfactoren;
• Het verduidelijken van elkaars opdracht, belangen en standpunten en het bewerkstelligen van een dialoog tussen partijen;
• Het voorbereiden, deelnemen en/of voorzitten van regulier overleg met belanghebbenden;
• Het periodiek rapporteren over de status en stand van zaken binnen omgevingsmanagement;
• Het signaleren en vertalen van relevante (interne en externe) ontwikkelingen naar het project en het doorschakelen naar de juiste personen;

Ervaringseisen omgevingsmanager

• De omgevingsmanager heeft tenminste 5 jaar ervaring in het samenwerken binnen een IPM structuur van een project;
• De omgevingsmanager heeft tenminste 3 jaren ervaring als omgevingsmanager in een overheidsomgeving met Rijkswaterstaat, Provincies en gemeenten;
• De omgevingsmanager heeft ervaring met de realisatie van maatregelen in het betreffende werkveld en afstemming hierover met ketenpartners;
• De omgevingsmanager kent het project, weet wat de doelen zijn en waar de uitdagingen liggen;

Competenties Omgevingsmanager

• kan goed luisteren en heeft empathie (inlevingsvermogen);
• kan zich goed inleven in de belangen en standpunten van anderen, zonder deze te veroordelen;
• is betrouwbaar en integer mensen kunnen van je op aan; de omgevingsmanager komt zijn/haar afspraken na en als dat niet lukt, communiceer hij/haar daarover;
• hij/zij kan er tegen af en toe de wind van voren te krijgen;
• hij/zij heeft een open geest en streeft naar openheid van zaken;
• hij/zij staat open staan voor oplossingen die mogelijk anders zijn dan de eigen voorstellen;
• hij/zij is communicatief vaardig en verplaatst zich in de wereld van de belanghebbenden;
• hij/zij is schriftelijk goed onderlegd. Is sterk in het schrijven van zakelijke brieven en het opstellen van rapporten en (project)plannen;
• hij/zij heeft een uitstekende organisatiesensitiviteit en een goed gevoel voor timing van processen en activiteiten;
• hij/zij heeft een goed gevoel voor het politieke ‘spel’ in de regio en tussen de regio en de gemeenten en houdt zich aan de daarvoor geldende spelregels;
• hij/zij heeft goede voelhorens voor wat er bij stakeholders speelt;
• hij/zij  is een natuurlijke netwerker en bruggenbouwer. Legt gemakkelijk nieuwe contacten en is in staat bestaande contacten zorgvuldig te onderhouden.
• hij/zij  is in staat partijen met elkaar in contact te brengen zodat er een productieve dialoog ontstaat;
• hij/zij  is een goede onderhandelaar. Hij/zij is in staat deals te sluiten en weet wat hij/zij daarbij wel en niet kan beloven;
• hij/zij  heeft een helicopterview. hij/zij is in staat de situatie snel te overzien. Kan bijzaken en hoofdzaken onderscheiden;
• hij/zij is proactief en in staat verschillende inhoudelijke terreinen binnen het projectteam te betrekken en kan ervoor zorgen dat de output op tijd wordt geleverd;
• hij/zij is een echte teamspeler, met een oprechte interesse in mensen.

Bovenstaande uitzending van Brandpunt geeft aan dat het omgevingsmanagement niet altijd goed wordt uitgevoerd. een belangrijke les voor iedereen die met dergelijke situaties te maken krijgt.

Eager als ik was om deze nieuwe zienswijze tot me te nemen, haastte ik me naar een zaal om een stoel te bemachtigen. Het verhaal ging over systems engineering voor omgevingsmanagers. Een goed verhaal van een collega die uitlegde dat je systems engineering kan gebruiken om je omgeving gemakkelijk in kaart te brengen. Vanuit deze positie werd direct de link gemaakt naar specificaties en aanbestedingszaken. En het managen van de omgeving dan, vroeg ik me af? Helaas, het antwoord op deze vraag kwam door het gebrek aan tijd niet aan bod. Een volgende keer misschien?

Tijdens een  uitstekend broodje kletste ik met andere in dit werkveld opererende specialisten nog even na over de laatste workshop.  Duidelijk was dat systems engineering een handig hulpmiddel kan zijn bij het opstellen van de omgevingsanalyse. Het werkelijke omgevingsmanagement komt daarna pas. Immers: omgevingsmanagement gaat over mensen, over standpunten, belangen en hoe je met elkaar iets bereikt. Desalniettemin kan systems engineering een handige aanvulling zijn. Hier lieten wij het bij. Het brood was op en de bel voor de volgende workshopronde klonk.

De volgende workshop ging over omgevingsmanagement en politiek handelen, gegeven door KING. Voor de groep stond een geweldig bevlogen mens met een goed verhaal. De discussie laaide op. Heerlijk, ik smulde van deze leuke manier van werken. Erg leerzaam was het. Toen aan het eind van de sessie de bel klonk, smaakte het eigenlijk naar meer. Hmm, ik besloot mijn laatste workshop ook bij KING te doen.

Na koffie en het uitwisselen van visitekaartjes vervolgde ik mijn weg naar de volgende workshop. Omgevingsmanagement door de markt/opdrachtgever. Hier stond de vraag centraal of je omgevingsmanagement kan uitbesteden. Een felle discussie waar de meningen nogal verdeeld lagen. Hoewel we er niet helemaal uit kwamen, leverde het wel iets op. Namelijk dat we allemaal een verschillende mening hebben over of je dit wel of niet kunt uitbesteden.

En zo was de dag in het altijd prachtige ‘s-Hertogenbosch weer ten einde. Ik had genoten van deze leuke dag met veel nieuwe inzichten en indrukken. DVS bedankt voor het organiseren. Collega marktpartijen bedankt voor jullie uitstekende bijdrage aan deze leuke beleving